Tolman Automotive is er opnieuw in geslaagd. Na de legendarische Peugeot 205 GTi uit hun Tolman Edition-programma presenteert het Britse bedrijf nu een volledig herbouwde Ford Escort XR3i. Eén exemplaar, gemaakt in opdracht. Het resultaat ziet eruit als de auto die de klant als tiener in zijn slaapkamer had hangen en rijdt zoals die auto had moeten rijden.

Waarom de Escort XR3i

Veel mensen hebben een persoonlijke band met de XR3i. De auto was in de jaren tachtig enorm populair en staat bij velen gebrand in het geheugen. Maar wie er vandaag een koopt, wordt teleurgesteld. De originele rijervaring valt in de praktijk flink tegen.

Tolman bouwt geen replica's. Het bedrijf verbetert de auto op alle punten die er echt toe doen, zonder het karakter aan te tasten.

1.600 uur werk

Het project startte in 2022. Tolman vond een originele XR3i in Diamond White met Rosso Red-inzetstukken en begon aan een volledige carrosserierestaur­atie. De oorspronkelijke schaal was nodig: roest op de drempelplaten, in de dorpels en rondom het schuifdak eiste grondige aandacht.

Voor de dakoverhuid met schuifdakaperture was geen goed plaatmateriaal meer beschikbaar. Tolman ontwikkelde een eigen lasergestuurde matrijs om de aperture correct na te maken vanuit een niet-schuifdakplaat. Overal vers staal, gevolgd door ruime hoeveelheden modern onderstelcoating en roestbescherming in de boxsecties.

De CVH-motor verbeterd, niet vervangen

Tolman had makkelijk een modernere Ford-motor kunnen inbouwen. Dat is niet wat ze deden. De originele 1597cc CVH-motor bleef, maar werd grondig herzien. De prestatie-, geluids- en ruwheids­problemen waar testers destijds over klaagden, zijn systematisch aangepakt.

De motor kreeg een 16-klepper Zetec-cilinderkop, nieuwe zuigers en drijfstangen, een versterkte onderbouw en een aangepaste RS1600i-nokkenasafdekking. Elektronisch motormanagement, verborgen in de originele behuizingen, zorgt voor een soepeler loop. Op de rollenbank meet de motor 150 pk aan de wielen. Dat is vijftig procent meer dan standaard. Het koppel bedraagt nu 120 lb-ft.

Het uitlaatsysteem is bespoke: een roestvrijstalen 4-2-1 collector van Tolman zelf, met aangepaste einddemper. De originele vijfbak blijft.

Onderstel en rijeigenschappen

De XR3i stond destijds bekend als matig in het rijgedrag. Tolman pakte dat aan met moderne dempertechnologie. Aan de voorzijde komen onderdelen van de RS1600i-homologatieversie, gecombineerd met Bilstein-dempers en een specifieke stabilisator. De castor­opties zijn uitgebreid voor beter stuurgevoel.

De velgen zijn een eigen ontwerp van Tolman. Ze eren het originele 14-inch Dog Leg-wiel, maar meten 15 inch. Het middenstuk is identiek aan het origineel, gefreesd tot een afsluitkap die de originele gietmerken behoudt. De grotere maat geeft ruimte aan betere banden, grotere remschijven voor (AP-uitvoering) en schijfremmen achter in plaats van de originele trommelremmen. Net als op de 205 GTi-builds monteert Tolman Michelin PE4-banden.

Subtiele aanpassingen, groot verschil

Andere verbeteringen zijn bewust bescheiden gehouden. LED-koplampen, roestvrijstalen remslangen, een nieuw alarmsysteem, immobiliser en tracker. Het Daytona-doek en de verwarmde voorruit zijn authentiek. De Blaupunkt DAB-radio voegt eigentijds gebruiksgemak toe zonder het interieurkarakter te doorbreken.

Wat Tolman verder bouwt

Naast deze XR3i staan voor 2026 nog drie andere one-off commissions op het programma, elk gebaseerd op een ander icoon uit de jaren tachtig. De assemblage van Tolman Edition 205 GTi's loopt ondertussen gewoon door.

Oprichter Chris Tolman vat het treffend samen: de auto moet rijden zoals je denkt dat het origineel reed, en eruitzien zoals jij het in je herinnering hebt. Dat is precies wat deze XR3i doet.